May Taytay na, bago pa man dumating si Magellan

Ang bayang Guiuan—nakasasakop sa Homonhon—ay may Barangay na pinangalanang Taytay at Baras. Pero ang lugar na Taytay na unang naitala sa historya ay ang Taytay ng Palawan dahil sa chronicler ni Magellan na si Pigafetta.

Simbahan at Bayang pareho’ng pinagmulan

Ang TAYTAY ay isang komunidad at Simbahang itinatag ng misyonerong Franciscano na si Padre Juan de Plasencia noong 1579. Sumibol ito sa baybayin ng Laguna de Bay. Inilipat ang pamayanang ito ng humaliling Jesuitang kura paroko na si Padre Pedro Chirino sa mas mataas na lugar noong 1591. Dito itinayo ang unang simbahang-bato at pinasinayaan […]

Bakit Taytay pa rin ang ngalan?

TAYTAY PA RIN Itinatag ni Padre Juan de Plasencia ang pamayanan ng Taytay sa tabing lawa noong 1579. Sa pamumuno ng kura parokong si Padre Pablo de Jesus, itinalaga sa lilim ng patronahe ni San Juan Bautista noong 1583. Kaya nga’t ang Taytay ay naging Parokya ni San Juan Bautista. Dahil madalas na binabaha, ang […]

Anomalous Provincial Hospital project as the veil to demolish Taytay Heritage

(Part 2 — Rich in History and Heritage, deep in Political and Moral Crisis) Part 1 of this is the narrative on the historicity of the subject Taytay Old Municipio. This Part 2 exposes the real thing as a vicious attack on Taytayeño’s Heritage, veiled with the avowed benefits of having the biggest “Provincial Hospital” in Taytay […]

TAYTAY: Rich in History and Heritage, deep in Political and Moral Crisis

(Part 1 — Rich in History and Heritage, deep in Political and Moral Crisis) TAYTAY was a settlement in a swampy area near Laguna de Bay. It was established as a pueblo or town by Franciscan missionaries in 1579. Due to incessant flooding, Fray Pedro Chirino, a notable historian and the first Jesuit parish priest […]

The rape of Taytay’s heritage rights

  WE CRY FOR JUSTICE as we condemn with the strongest possible terms the illegal and immoral destruction of our historical and cultural heritage, our basic human rights. In our case, the necessary and reglementary public consultations never did happen. The townspeople’s appeals for the due process were flatly rejected. Not even the letter-notice of […]

Lumang Municipio ng Taytay, pamanang 120-taon na!

Humupa ang apoy, napawi ang usok bunsod ng himagsikan laban sa Kastila at Digmaang Filipino-Amerikano noong 1898-1900.  Magiting na winagayway ang Bandila ng Filipinas. Itinatag ang Probinsiya ng Rizal bilang isang bagong political jurisdiction noong 1901.  Nabago ang pamahalaan. Ang Rizal ay binuo ng mga bayan mula sa Probinsiya ng Maynila (Las Piñas, Malabon, Makati, […]

‘Domus Dei et Porta Caeli’

ANG ARKONG bungad ng Simbahan ng St. John the Baptist Parish (Parroquia de San Juan Bautista) sa Taytay ay may bagong inskripsyon. Ang hinubog na nakasulat ay nasa wikang Latin: ‘Domus Dei et Porta Caeli.’ Ang kahulugan nito’y ‘Tahanan ng Diyos at Pinto ng Langit.’ PROPETIKOANG ‘Domus Dei et Porta Caeli’ ay sadyang matutunghayan sa Biblia […]

Alin ang pipiliin, lumang Municipio o bagong Ospital?

May nakabastang proyektong bagong ospital sa Taytay. Pinangalanan itong “Rizal Provincial Hospital Taytay Annex”. Ito umano’y moderno at may 245-bed capacity. Proyekto ito ng ating Pamahalaang Panlalawigan na sinasang-ayunan ng Municipio natin. Totoong mainam magkaroon ng gayong pasilidad. Malaki ang ikabubuti nito sa mamamayan lalo na sa mahihirap. Ang kaso nga lamang, gigibain ang gusali […]

Heritage recognition and preservation

THE PAST GRANDEUR of the old Municipio-Plaza Libertad area with “Angel Love” and the early 20th century-old houses in the vicinity had gone. With them is a lot of historical value that has gradually dissipated from townfolks’ sight and memory. What could be the legacy of certain buildings, structures, sites, and other things deemed belonging […]